KUDOKE SEN: Khi Một Biểu Tượng Việt Nam Được Kể Bằng Ngôn Ngữ Chế Tác Đức
KUDOKE SEN là một dự án đặc biệt và ý nghĩa giữa KUDOKE và Gia Bảo, được thực hiện với số lượng giới hạn chỉ 9 chiếc. Những ý tưởng đầu tiên của dự án được khơi mở từ tháng 4/2023 tại AHCI. Sau nhiều cuộc trao đổi, Gia Bảo đã có dịp tới Weifa, nơi KUDOKE đặt xưởng chế tác; và sau đó, nghệ nhân Stefan và phu nhân - Chị Ev Kudoke cùng gia đình cũng đã hai lần sang Việt Nam để hiểu thêm về câu chuyện phía sau ý tưởng này.
Nhưng nếu chỉ nhìn KUDOKE SEN như một phiên bản giới hạn, có lẽ vẫn chưa đủ để cảm nhận hết tinh thần của chiếc đồng hồ.
Từ những ngày đầu, điều Gia Bảo mong muốn không phải là tạo ra một chiếc đồng hồ mang hình ảnh Việt Nam theo cách quá trực diện. Hoa sen là điểm khởi đầu, nhưng không phải là toàn bộ câu chuyện. Điều quan trọng hơn là làm sao để một biểu tượng quen thuộc có thể được chuyển hóa một cách tinh tế, vừa giữ được tinh thần Việt Nam, vừa không rời khỏi ngôn ngữ chế tác riêng của KUDOKE.
Vì vậy, KUDOKE SEN không chọn cách đặt một bông sen rõ ràng lên mặt số. Thay vào đó, cảm hứng từ nhịp mở của cánh sen được diễn giải lại bằng guilloché. Những đường vân không chỉ đóng vai trò trang trí, mà trở thành cấu trúc chính của mặt số, tạo chiều sâu, nhịp điệu và sự thay đổi liên tục theo ánh sáng.
Ở góc nhìn trực diện, mặt số mang sắc champagne mật ong ấm, mềm và tương đối dễ đeo. Nhưng khi nghiêng nhẹ dưới ánh sáng, phần rìa bắt đầu hiện lên ánh peach-salmon rất khẽ. Đây không phải một mặt số salmon theo nghĩa thông thường, càng không phải một sắc hồng rõ rệt. Sắc độ của nó tiết chế hơn: ấm, dịu, và phụ thuộc nhiều vào môi trường ánh sáng xung quanh.
Điểm đáng chú ý nằm ở lớp lacquer dégradé phủ trên nền guilloché. Với một mặt số phẳng, hiệu ứng chuyển sắc đã là một thử thách. Nhưng khi đặt lớp chuyển sắc ấy lên một bề mặt có vân guilloché, mọi thứ trở nên phức tạp hơn: màu sắc không chỉ chuyển từ tâm ra rìa, mà còn tương tác với từng đường cắt, từng rãnh sáng, từng vùng phản chiếu nhỏ trên mặt số. Vì vậy, KUDOKE SEN không có một trạng thái màu cố định. Nó thay đổi theo góc nhìn, theo ánh sáng, và theo cách người đeo quan sát nó.
- Xem thêm: Vân Guilloche Trên Mặt Số Đồng Hồ – Hành Trình Khám Phá Nghệ Thuật Guilloche Qua Góc Nhìn Gia Bảo
Chính điều này làm nên sự thú vị của chiếc đồng hồ. KUDOKE SEN không gây ấn tượng bằng sự phô trương, mà bằng độ sâu của các lớp chi tiết. Ban đầu, người xem có thể bị thu hút bởi sắc mặt số ấm và khác biệt. Nhưng càng nhìn lâu, phần guilloché càng hiện rõ vai trò của mình. Những đường vân mở ra từ trung tâm, gợi một chuyển động rất nhẹ, như một hình ảnh đang dần hé mở thay vì đứng yên.
KUDOKE SEN được phát triển trên nền tảng KUDOKE 2, một thiết kế đã có ngôn ngữ nhận diện rất riêng của thương hiệu. Vị trí 12 giờ với đĩa ngày đêm là một trong những chi tiết đặc trưng nhất: mặt trời, mặt trăng và bầu trời đêm được xử lý theo tinh thần thủ công quen thuộc của KUDOKE. Trên phiên bản SEN, chi tiết ấy không bị lu mờ bởi mặt số mới, mà trở thành một điểm cân bằng cần thiết. Mặt số guilloché và lacquer dégradé tạo cảm xúc thị giác; đĩa ngày đêm giữ lại nét thơ và chất thủ công rất KUDOKE.
Ở mặt sau, bộ máy lên cót tay Kaliber 1-24h tiếp tục thể hiện cách KUDOKE tiếp cận chế tác: không chạy theo sự phức tạp cơ học để tạo ấn tượng tức thời, mà tập trung vào hoàn thiện, bố cục và những chi tiết mang dấu ấn cá nhân. Cầu máy frosted, các chi tiết mạ vàng, phần chạm khắc thủ công và bố cục mở vừa đủ khiến mặt sau có cảm giác gần gũi hơn là lạnh lùng kỹ thuật.
Với Gia Bảo, một trong những chi tiết đặc biệt nhất của KUDOKE SEN nằm ở cách yếu tố Việt Nam được giữ lại. Hoa sen là cảm hứng chính, nhưng không bị diễn giải một cách minh họa. Một ngôi sao vàng được đặt như một lời gợi nhắc kín đáo về nơi câu chuyện này thuộc về. Phần còn lại được để mở cho cảm nhận của mỗi người.
Đây cũng là tinh thần mà Gia Bảo theo đuổi trong dự án này: không biến biểu tượng thành khẩu hiệu, không biến cảm hứng văn hóa thành trang trí bề mặt. Một hình tượng Việt Nam, nếu được đưa vào đồng hồ cơ, cần đủ tiết chế để không phá vỡ ngôn ngữ chế tác của người nghệ nhân. Và ngược lại, kỹ thuật chế tác cũng cần đủ tinh tế để không làm mất đi tinh thần ban đầu của biểu tượng ấy.
Quá trình để đi đến KUDOKE SEN không chỉ nằm ở vài bản vẽ hay những trao đổi kỹ thuật. Gia Bảo tin rằng có những dự án cần được đi chậm hơn. Không phải vì đó là cách làm dễ hơn, mà bởi có những cảm nhận rất khó truyền tải trọn vẹn qua email, hình ảnh hay bản phác thảo. Nó cần sự hiện diện, sự quan sát và cả thời gian để cùng hiểu điều mình muốn kể.
Anh Chị Kudoke cùng gia đình đã hai lần sang Việt Nam chỉ trong một khoảng thời gian tương đối ngắn. Những chuyến đi ấy không chỉ để làm việc, mà còn để nhìn tận mắt, hỏi thật kỹ và cảm nhận nhiều hơn về hoa sen, về những biểu tượng quen thuộc, và về tinh thần phía sau câu chuyện này. Với Gia Bảo, đó là một phần rất đáng quý của hành trình: trước khi tạo ra một chiếc đồng hồ, cả hai bên đã cùng cố gắng hiểu điều mà chiếc đồng hồ ấy cần mang theo.
Phu Nhân Ev Kudoke và Nghệ nhân Stefan Kudoke
Có lẽ chính cách làm chậm ấy giúp KUDOKE SEN giữ được sự tự nhiên. Nó không cố kể quá nhiều. Nó không cần chứng minh mình “Việt Nam” bằng mọi chi tiết. Nó chỉ giữ lại một vài dấu hiệu đủ nhẹ: nhịp mở của cánh sen trong guilloché, sắc ấm chuyển nhẹ dưới lớp lacquer, một ngôi sao vàng nhỏ, và khoảng trống dành cho người xem tự cảm nhận.
Với số lượng 9 chiếc, KUDOKE SEN chắc chắn là một dự án rất giới hạn. Nhưng sự hiếm có không nên là lý do duy nhất để nhìn vào chiếc đồng hồ này. Điều đáng nói hơn là cách một nhà chế tác độc lập như KUDOKE đã dành thời gian để lắng nghe một ý tưởng đến từ Việt Nam, rồi diễn giải nó bằng chính ngôn ngữ của mình.
KUDOKE SEN không phải một chiếc đồng hồ lớn tiếng. Nó là một dự án nhỏ, tĩnh, nhiều lớp, và cần được nhìn dưới ánh sáng thật. Ở đó, guilloché không chỉ là kỹ thuật. Lacquer dégradé không chỉ là màu sắc. Hoa sen không chỉ là hình tượng. Tất cả cùng gặp nhau trong một cách kể chuyện vừa riêng tư, vừa đủ mở.
Hoa sen là điểm khởi đầu.
Một ngôi sao vàng là lời gợi nhắc kín đáo về nơi câu chuyện này thuộc về.
Phần còn lại dành cho cảm nhận của mỗi người.
Và với Gia Bảo, nếu có thể để lại một vài điều nhỏ bé nhưng đủ chân thành, để trong đó vẫn giữ được một phần tinh thần Việt Nam, thì đó đã là điều rất đáng trân trọng trong hành trình này.
